Το πρώτο πράγμα που μας έρχεται στο μυαλό ακούγοντας την λέξη «λέπρα», είναι άνθρωποι με παραμορφωμένα πρόσωπα που ζουν απομονωμένοι σε ξερονήσια μακριά από τον υπόλοιπο κόσμο. Μιλώντας για την λέπρα σκεφτόμαστε αμέσως την Σπιναλόγκα που έγινε γνωστή μέσα από το βιβλίο «Το νησί» και την ομώνυμη ταινία.

Η λέπρα, η οποία σήμερα επιστημονικώς ονομάζεται «νόσος του Χάνσεν», προκαλείται από ένα βακτήριο. Στις μέρες μας, η ασθένεια μπορεί να αντιμετωπιστεί με αντιβίωση.

Στη Ελλάδα υπήρχαν τέσσερα ειδικά νοσηλευτήρια, τα «λεπροκομεία» όπως ονομάζονται για την αντιμετώπιση της νόσου: Της Χίου που είναι και το παλαιότερο, της Σάμου, της Κρήτης, στο νησί Σπιναλόγκα και ο Αντιλεπρικός Σταθμός Αθηνών. Κάποτε φιλοξενούσαν εκατοντάδες ασθενείς που είχαν προσβληθεί από την ασθένεια της λέπρας. Σήμερα, έχουν εγκαταλειφθεί ή λειτουργούν ως μουσεία.

Aυτά τα εγκαταλελειμμένα κτίρια προσφέρουν μερικές φορές μια μακάβρια και συχνά οδυνηρή εικόνα της ιστορίας τους ως αποικίες λεπρών.

Λωβοκομείο Χίου

Το λεπροκομείο Χίου, που ονομάζεται Λωβοκομείο, άνοιξε το 1378 ως η πρώτη αποικία σε ολόκληρη την Ελλάδα και μια από τις πρώτες σε ολόκληρη την Ευρώπη. Στόχος ήταν η απομόνωση των ασθενών που έπασχαν από λέπρα και άλλες λοιμώδεις δερματικές παθήσεις από την υπόλοιπη κοινωνία προκειμένου να αποφευχθεί η μόλυνση άλλων. Στο εσωτερικό του Λωβοκομείου υπάρχει μια εκκλησία αφιερωμένη στον Άγιο Λάζαρο, προστάτη Άγιο των λεπρών.

Η εγκαταλελειμμένη αποικία αποτελεί πόλο έλξης τουριστών μετά το κλείσιμό της το 1957

Η προέλευση της λέπρας, που τώρα είναι γνωστό ότι προκαλείται από ένα βακτήριο, ήταν τότε άγνωστη και γι’αυτό οι ασθενείς στιγματίζονταν.  Η κοινωνία είχε τρομοκρατηθεί από τη λέπρα και οι λεπροί έπρεπε να φορούν καμπάνες για να προειδοποιήσουν τους ανθρώπους για την προσέγγισή τους. Δεν ήταν γνωστό ότι ο κίνδυνος μόλυνσης ήταν πολύ χαμηλός.

Κάποιες φωτογραφίες σας κάνουν να ξεχνάτε το απειλητικό παρελθόν των κτιρίων
Άλλες εικόνες φέρνουν στην επιφάνεια το φρικτό παρελθόν των αποικιών
Οι λεπροί ζούσαν στην αποικία και τους απαγορευόταν να δουν τις οικογένειές τους.

Καθώς οι γιατροί γνώριζαν τόσο λίγα για την ασθένεια, πολλοί από τους ασθενείς που έστελναν στην αποικία δεν έπασχαν από λέπρα αλλά από άλλες δερματικές παθήσεις ή μολύνσεις.

Τέτοιος ήταν ο φόβος των ανθρώπων για την λέπρα που οι αποικίες συνήθως κτίζονταν σε απομονωμένες τοποθεσίες όπως τα νησιά.

Σπιναλόγκα

Η Σπιναλόγκα είναι μικρό νησί στην Κρήτη κοντά στην Ελούντα. Το 1903 έγινε λεπροκομείο.

  

Η Σπιναλόγκα ήταν η ιδανική τοποθεσία για το λεπροκομείο επειδή ήταν κοντά στην ακτή, επιτρέποντας την εύκολη μεταφορά ασθενών, τροφίμων και προμηθειών. Υπήρχαν επίσης πολλά κενά σπίτια εκεί μετά την αποχώρηση των μουσουλμάνων κατοίκων.


Στις 30 Μαΐου 1903 υπογράφηκε η απόφαση να μετατραπεί η Σπιναλόγκα σε νησάκι λεπρών και 250 ασθενείς μετακινήθηκαν από διάφορα μέρη της Κρήτης. Περισσότερα ήρθαν μετά την ενοποίηση της Κρήτης με την Ελλάδα το 1913.

Author: Georgia Theodoulou